Bir altyazı kahramanı ''Neottoman''

Writen by birhabersin Cumartesi, Ocak 04, 2014 - 2 Comments

Türkiye’de altyazı yayınlayan siteler var.Divxplanet.com bunların en bilinenlerinden biri.55 bin kayıtlı üyesi var. Günlük ziyaretçi sayısı 150-200 bin. Son bir senede indirilen altyazı sayısı milyonun üzerinde Divxplanet’in kullanıcıları altyazı çevirmenlerinin hepsini tanıyor ve sürekli aynı çevirmenden altyazı indirmeyi tercih ediyor. İzleyiciler karakterleri tanıyan sürekli aynı çevirmen aynı diziyi çeviren kişileri yakın takibe alıyor .Filmin çevirisine bir an önce kavuşmak için çevirmen üzerinde baskı kuruyorlar .Nasıl yaşadıkları , ne iş yaptıkları ,ne kazandıkları sanal forumlarda tartışılan bir konu. Bütün bu soruların yanıtlarını Divxplanet’in kurucusu Neottoman cevaplıyor.

Divxplanet kaç yılında kuruldu ve kuruluş amacı nedir?

Sitemiz 2003 senesinde kuruldu. Aynı yıl, o dönemin popüler altyazı sitesi divxtr.org'un kapanmasıyla birlikte, 2004 yılının Ocak ayında format değiştirdi ve altyazı paylaşımı başladı. O günden bu zamana kadar da, sürekli kendini geliştirip ülkemizin en popüler siteleri arasındaki yerini aldı. Örneğin, 2005 yılından beri alexa rating sitesinin, en popüler 100 Türk sitesi arasında yer almaktadır.

Altyazısını yaptığınız filmleri nasıl seçiyorsunuz? Kullanıcı isteği doğrultusunda mı? yoksa imd puanına göre mi?

Öncelikle, sitemizin "altyazı yapmak" gibi bir misyonu bulunmuyor. Sitenin formatı, kullanıcıların tamamen kendi keyif ve isteklerine göre yaptıkları çevirileri paylaşmak esası üzerine kurulu. Elbette bu sistem içinde, çeviri yapacak düzeyde olmayan kullanıcıların isteklerini dile getirmesi ve bu isteklere dileyen çevirmenin olumlu cevap vermesi var. Ancak bu "zorunluluk" içermiyor. Kısaca, içeriğimizi kullanıcıların bizzat kendisi oluşturuyor.

Çeviri ekibini nasıl belirliyorsunuz? Çeviri yapanlara ücret ödeniyor mu?

Sitemizin çeviri ekibi yoktur. Sürekli ve düzenli, belirli bir seviyenin üzerinde, makul çeviriler yapan üyelerimizi "çevirmen" maskı ile ödüllendiriyoruz . Her bir kullanıcı, bir diğerinden bağımsızdır. Dilediği zaman çeviri yapar, istemediğinde yapmaz. Çeviri yapanlara herhangi bir ücret ödenmemektedir. Sitenin misyonu, gönüllü olarak çeviri yapılması üzerine kurulu.

''Ben film satmıyorum altyazı veriyorum''

Divxplanet yasal mı? Yasal dayanaklar ve telif hakları konusunda yaşadığınız sorun var mı?

Divxplanet yasal bir sitedir, öyle olmasa büyük film yapımcıları ve dağıtıcı firmalar, yurtdışındaki serverlarımızın erişimini engellerdi. Ancak ülkemizde bilişim hukukunun tam oturmamış olması ve zaten bu konunun da çok yeni olması sebebiyle muğlak bir tarafı var. Telif yasaları, bir filmin yapımcısının izni olmaksızın paylaşım ve dağıtımına izin vermiyor. Biz de zaten film paylaşımı yapmıyoruz. Sitemizde olan şey, filmlere ait altyazılardır ve bu altyazılar zaten google aramalarında çıkan, imdb.com gibi dünyanın en çok takip edilen sitelerinde bulunan senaryo metinleridir.

En genç ve en yaşlı çevirmenlerin yaşı kaç?

En yaşlı çevirmenimiz 57, en gencimiz 16 yaşında.

''Filmde ki diyaloglar çeviri vaktini etkiler''

Altyazı çeviri işini nasıl yapıyorsunuz? Mesela 1 saatlik filmi ya da diziyi çevirmek ne kadar vakit alıyor?

Genellikle ingilizce altyazı metni çıktığında (ki, başka dilleri bilenler için, o dillerdeki altyazılar da buna esastır), metin çevirmenin tercihine göre doğrudan text belgesi olarak veya filmle izleyerek çevirme imkânı veren ara yüze sahip programlarda açılarak tercüme edilir. Çevirinin vakti, çevrilen metnin diyalog yoğunluğu, zorluk derecesine göre çok değişkendir. Kısa diyaloglardan oluşan 1 saatlik bir film 2-3 saatte bitebileceği gibi, 2-3 günde de bitebilir.Lakabını bir arkadaşının bilekliğinde gördüğü opal taşından almış. 50’yi aşkın filmin, Heroes, Smallville, Terminator, Life gibi dizilerin çevirisini yapmış. “İnternetten indirdiğim filmler için altyazı arıyordum. Sonunda kendim çevirmeye başladım” diyor. Darkopal, çevirdiği Heroes dizisini severek izliyor: “Zevk almadığınız filmi çevirmek zordur” diyor.Ona üstad diyenler var. Çünkü çeviriyi İngilizce sözleri dinleyerek yapıyor. “Korsan DVD piyasasından bana ulaşanlar oldu. ’Çeviriyi nasılsa dinleyerek yapıyorsun ve biz nasılsa kullanıyoruz, önce bize yap, piyasanın üzerinde bir ücret verelim’ dediler. Korsan DVD piyasası, bir film henüz yeni çıktığında ve ortada kaynak dilde bir altyazı yokken sadece dinleyerek yapılan çeviriler üzerine çalışır ve bunların tamamı birer çeviri faciasıdır. Bu tür tekliflere cevabım hep hayır oldu.”

Siteniz sadece bir ''divx'' sitesi mi yoksa bir kültür sitesi mi?

Sitemiz sadece bir altyazı sitesi değildir. Sinema haberlerinden yorumlara, kullanıcıların günlük hayatında karşılaştığı sorunlardan çeviri kültürüne, felsefeden tarihe, hukuktan sağlık konularına kadar uzanan geniş bir yelpazede yazı ve yorumları sitemizde görmek mümkün.

Orjinal dvd'lerde bile sitenin üyeleri tarafından yapılmış çeviri kullanıldığı söyleniyor.Bu doğru mu?

Evet, doğru. Hatta an itibariyle orjinal DVD ürünlerindeki tercümelerin hemen hemen yarısı, gönüllü çevirmenler tarafından yapılmış ve sitemizde paylaşılmış metinleri kullanmakta.

İzleyiciler peki çevirmenleri tanıyor mu? Aynı diziyi çeviren çevirmen geç kalınca ya da hata yaptığında nasıl karşılanıyor?

Sitemizin forum kısmını yoğunluklu kullanan üyelerimiz, gösterdikleri sempati oranınca çevirmenlerle yakınlaşabiliyor, hatta kimi zaman üyelerimizin düzenlediği buluşma/tanışma toplantılarında bizzat tanışıp kaynaşabiliyor. Çevirilerin gecikmesi durumlarında, sabırsız kitle zaman zaman aşırı tepki gösterebiliyor. Bu gibi durumlarda çevirmenlerimiz genelde eleştirilere haklı olarak kulak tıkar. Herkesi aynı anda memnun etmek mümkün değildir.

Türkiyedeki alt yazı sitelerinin en büyük sorunu nedir? Film siteleri veya altyazı sitelerinin bir film festivali düzenleme fikri hakkında ne düşünyorsunuz?

Herhangi bir sorunumuz bulunmuyor. Sitemizde zaman zaman, kullanıcılar tarafından organize edilen kısa film yarışmaları ve benzeri etkinlikler oldu. Bunun dışında bir organizasyon teşebbüsünde bulunan, şimdiye kadar çıkmadı. Çıkması halinde değerlendirilir.

DOKTOR JİVAGO (Lost)Ankaralı (33), bilişim sektöründe çalışıyor

Bu lakabı okunuşu havalı olduğu için seçmiş. 100’ü aşkın DİVX, 50’nin üzerinde DVD altyazısı ve dublaj çevirmiş. Bir DVD firmasıyla dört yıldır çalışıyor. Kitap çevirisi teklifi bile almış. Neden bu işe başlamış peki? “1984 isimli filmin Türkçe altyazısı yoktu. Ben de filmin altyazısını Türkçe’ye çevirdim, sonra devamı geldi.” Onu meşhur eden Lost dizisi ama çevirmen “Ben Lost’un zannedildiği kadar fanatiği değilim. Benim görevim sadece altyazısını çevirmek” diyor.

DARKOPAL (Heroes) Bursalı (28), grafiker

ZEROETHH (Kyle XY ve Jericho) İstanbullu (30), bankada çalışıyor2002’den beri “gönül işi” olarak tanımladığı altyazı çevirileri yapıyor. Crash, Opera, Birds, Fahrenheit 451 gibi pek çok filmi ve Twin Peaks, X-Files, Kyle XY, Jericho gibi dizileri çevirmiş. Onu herkes, Kyle XY adlı dizide yaptığı çeviriyle tanıyor. “Çift anlamlı sözcüklerde hata yapılabiliyor. Ben de yaptım. Mesela “Mainland Security”yi “İç Güvenlik” yerine “Mainland Güvenlik” diye çevirdim.”

OEZEL (Altyazı çevirmenlerinin piri) 56 yaşında, emekli ve Almanya’da yaşıyor.

TAKAYA (Prison Break) Makine mühendisi İstanbul’da yaşıyor.

Japon kültürüne hayran o yüzden bu lakabı kullanıyor. Özellikle Asya ve doğu filmlerini seviyor. Bir hapishaneden kaçışın anlatıldığı Prison Break dizisiyle meşhur. Prison Break’teki acımasız katili Alabamalı kaba saba T-Bag’in aksanı ve konuşurken yaptığı benzetmeler, onu zorluyor.

• Facebook
• Tweeter
• Google+
• Pinterest