Writen by
birhabersin
Salı, Aralık 30, 2014
-
0
Comments
Kabızlık problemi
annelerin korkulu rüyası. Çocuklarda sık görülen kabızlık; ateş, kusma, dışkıda
kan, kilo kaybı gibi birçok soruna yol açıyor. Oyunu bırakmama isteğinden
strese, yanlış beslenmeden erken tuvalet eğitimine kadar birçok sebebi
bulunuyor. Lif bakımından zengin yiyecekleri tüketmek gerektiğini belirten
Medical Park Bahçelievler Hastanesi Çocuk Cerrahi Uzmanı Dr. Pelin Nigar
Oğuzkurt, “Kabızlığın önüne geçmek için çocuğun tuvalette oturması sağlanmalı.
Ilık bir banyo ya da içecekler dışkılama hissini arttırır. Kabızlık sonrasında
da çocuk istemsiz olarak kakasını kaçırabilir. Böyle durumlarda çocuğun
cezalandırılmaması lazım” dedi ve bilinmesi gerekenleri şöyle sıraladı:
Çocuklarda kronik kabızlık çok sık görülen
problemlerden biridir. Kabızlık; dışkılama sıklığında azalma, sert veya ağrılı
dışkılama (barsak hareketi) olarak tanımlanır. 1-4 yaş arasındaki çocuklar
genellikle günde 1-2 kez ve yüzde 90’ından fazlası en geç günaşırı dışkılar.
Çocuktaki kabızlık sorununu gidermek için kronik kabızlığın nasıl geliştiğini
anlamak gerekir. Çünkü çocuklarda kabızlığa birçok faktör neden olabilir. Ama
genellikle geçici olmakla birlikte görülen en sık nedenler erken tuvalet
eğitimi ve diyet değişiklikleridir.
KRONİK KABIZLIK BAŞKA
SORUNLAR DOĞURABİLİR
Çocuklarda kabızlık genellikle geçici ve önemsiz
bir durum olarak görülür. Ancak kronik kabızlık başka sorunları doğurabilir
veya altta yatan başka bir hastalığın belirtisi olabilir. Bu nedenle iki
haftayı geçen kabızlığa ateş, kusma, dışkıda kan, karın şişliği, kilo kaybı,
anüs (makat) çevresinde ağrılı yırtıklar, barsağınanüsden dışarı çıkması gibi
başka bulgular da eşlik ediyorsa, doktora başvurmak gerekir.
AĞRI ÇEKMEMEK İÇİN
KAKASINI TUTABİLİR
Kronik kabızlığın ilk nedeni ağrılı barsak
hareketleridir. Böyle durumlarda çocuk, ağrıyı yaşamamak için kakasını tutmayı
öğrenir. Acele bir barsak hareketi olduğunda birkaç dakika kaslarımızı sıkarak
acil durum geçene kadar bunu erteleyebiliriz. Erişkinler uygunsuz her durumda
barsak hareketini engelleyebilirler ancak erişkinler durum uygun olduğunda en
kısa zamanda tuvalet gereksinimlerini tamamlamak gerektiğini anlayabilirler.
Ağrı korkusu nedeniyle barsak hareketini engelleyen bir çocuk bunu tekrar
tekrar yaparak dışkılamayı engeller. Dışkılamayı engellemek için bacaklarını
çaprazlar, kalçalarını sıkar ve yüz ifadesi değişir. Bunun dışında çocuklar
birçok nedenle dışkılamayı geciktirirler. Oyunu bırakmak ve evden farklı bir
yerde tuvalete gitmek istememe gibi nedenler, bunların arasında yer alabilir.
KAKA KONTROLÜ OLMAYAN
ÇOCUĞU CEZALANDIRMAYIN
Dışkılamayı geciktirme durumlarında; çok
miktarda sert gaita rektumda birikir. Zaman içinde rektum genişler ve gerilmeye
daha az duyarlı hale gelir. Dışkı parçaları ayrılır ve çocuk farkında olmadan
çamaşırına geçer. Bu farkında olmadan dışkı kaçırma nedeni ile iç çamaşırının
lekelenmesi durumudur. Bazen kolon kasıldığında, sıvı gaita rektumdaki sert
gaita çevresinden fışkırılarak kabızlığı olan çocuğun ishali olduğu izlenimini
verir. Kabızlık ve sonrasında gelişen gaita kaçırmada çocukların kaka kontrolü
yoktur, bunun için suçlanıp cezalandırılmamaları gerekir. Bu nedenle utanırlar,
kirli çamaşırlarını saklamaya çalışırlar ve koku diğer aile fertlerini rahatsız
ettiği halde iç çamaşırlarını değiştirmek istemezler. Başka çocukların alay
etmesi nedeniyle veya utandıkları için okula gitmek de istemezler.
BESLENME ŞEKLİ KABIZLIĞI
ETKİLİYOR
Kabızlığın birçok nedeni bulunuyor. Bunlardan
biri erken tuvalet eğitimi. Bu dönem, çocukla anne-baba arasında bir savaş
haline gelebilir. İstemli tutma giderek istemsiz bir alışkanlığa dönüşebilir.
Beslenme şekli de kabızlığı etkileyen durumlar arasında görülüyor. Diyetteki
değişiklikler, lif bakımından zengin gıdaların tüketilmemesi, tam sıvı diyetten
katı gıda içerikli rejime geçilmesi kabızlığın nedenleri arasında
gösterilebilir. Öte yandan yolculuk, stres gibi rutin değişiklikler, ilaçlar,
inek sütü alerjisi ve aile öyküsü de kabızlıkla ilişkili olabilir. Neden ne
olursa olsun ayrıntılı bir öykü taraması gerekir. Kabızlığın ne zaman
başladığı, günlük aktiviteleri, önceki ve şimdiki tuvalet alışkanlığı,
dışkılama sıklığı, dışkının şekli, kanama olup olmadığı,
kullandığı ilaçlar, diyetinin ayrıntıları öğrenilmelidir. Muayenede karında
şişlik, kitle veya yumru, makatın yerleşimi, çatlak olup olmadığı görülür. Buna
ek olarak makattan muayene yapılarak kanama olup olmadığı kontrol edilir.
Karının radyolojik görüntülenmesi, tıkanıklık durumu ve dışkının yerleşimi ve
miktarı hakkında bilgi verir. Bu bulgulara göre daha ileri tetkikler ve
incelemeler gerekip gerekmediğine karar verilir.
KABIZLIĞIN TEDAVİ
ŞEKİLLERİ
Rektumu Boşaltmak:
Bağırsaktaki büyük sert dışkı yumuşatılıp
küçültülerek atılması sağlanır. Ağızdan alınan dışkı yumuşatıcılar dışkıya su
çekerek işlev görürler ve alışkanlık yapmazlar. Kana geçmezler ve bağırsakta
uzun süre kalmazlar. Nadir olarak aynı zamanda lavman veya fitil
kullanılabilir. Bunlar sadece kalın bağırsağın alt kısmındaki dışkıyı
yumuşatarak temizlenmesini sağlar. Çocuk çok şiddetli kabızsa kısa süreyle
hastaneye yatırılması ve özel boşaltıcı lavmanların yapılması gerekebilir.
Rektumu Boş Tutmak
Her ne kadar 2-3 günde bir barsak hareketi
olması normal sayılsa da kronik kabızlığı olan çocukların tedavisi için amaç bu
değildir. Bu çocukların günlük dışkılamaları olması, rektumda tekrar dışkı
kütlesi birikmemesi açısından dışkılamanın günlük, yumuşak ve ağrısız olması
gerekir. Günlük barsak hareketlerinin olması rektumda tekrar dışkı birikmesini
önler, kalın bağırsağın normal şekle ve kas tonuna gelmesini sağlar. Bağırsak
çalıştırıcılarla amaçlanan hedef, yakalanmaya çalışılır. Bu çalıştırıcıların dozu
her çocuğa göre farklıdır yakın izlemle çocuk için doğru ve yeterli doz
ayarlanabilir. Amaç günde bir veya iki yumuşak dışkılamayı sağlamaktır.
Çalıştırıcıların alımını kolaylaştırmak içim meyve suyu ile karıştırılabilir.
Kabızlığı yenmek için tedavi alan çocukların ailelerinin yaptığı en büyük hata
bunları hızlı azaltmak veya kesmektir.Sorun kalmadığında, çalıştırıcının dozu
1-2 haftada bir yüzde 25i azaltılır. Eğer tekrar ağrısı olursa veya günlük
dışkılama durursa daha önceki doza dönülür.
Diyet Yapmak
Kabızlık yapan yiyecek yoktur. Lif bakımından
zengin ve fakir yiyecekler vardır. Bu nedenle yeterli lif miktarı olan
besinlerin verilmesi gerekir. Lif en çok meyvelerde, sebzelerde ve arpa, buğday
ve mısır gibi tahıllarda bulunur. Erişkinler günde 25-30 gr lif almalıdır,
çocuklarda lif gereksinimi yaşa göre değişir. Çocuğun lif gereksinimi yıl
olarak yaşına 5 eklenerek gram cinsinden bulunur. Bir diğer önemli noktada ise
yeterli sıvı almayı sağlamaktır. Diyet alışkanlığı sağlıklı ve hayat boyu
kullanılacak bir alışkanlık olmalı.
KABIZLIĞI GİDERMEK İÇİN;
* Tuvalet eğitimi almış çocukların tuvalette
oturması sağlanmalı.
* Yemeklerden ve özellikle de sabah
kahvaltısından sonra tuvalet eğitimi veya oturma için en iyi zamandır. Çünkü
dolu mide çoğu insanda dışkılama ihtiyacı hissettirir.
* Ilık bir içecek bu hissi arttırır.
* Ilık bir banyo sonrası tuvalette oturmak
dışkılama hissini arttırır.
* Küçük çocukların tuvalette rahat oturmaları
için ayaklarının altına küçük bir tabure veya yükseltici koyulması ve dizlerinin
kalçadan hafif yukarda olması yararlıdır.
* Çok küçük çocukların lazımlık kullanması veya
tuvalette yüzlerini duvara dönmeleri daha rahat oturmalarını sağlar.
Hiç yorum yok
Yorum Gönder