Writen by
birhabersin
Perşembe, Ekim 22, 2015
-
0
Comments
Pera Film,
Seagull Films işbirliğiyle Rus sinemasının uzun soluklu fantastik bilimkurgu
geleneğinin nadir filmlerini içeren “Çarlardan Yıldızlara: Fantastik Rus
Sineması” programını 30 Ekim - 13 Aralık 2015
tarihleri arasında sinemaseverlerle buluşturuyor.
Pera Müzesi, bu ayki film programlarına Rus sineması ile
devam ediyor. Robert Skotak, Dennis Bartok ve Alla Verlotsky’nin
küratörlüğünü üstlendiği “Çarlardan
Yıldızlara: Fantastik Rus Sineması” programı 30 Ekim Cuma günü, Jakov
Protazanov’un, gezegenler arası seyahati konu edinen ve A.N. Tolstoy’un
romanından uyarlanan ilk uzun metraj sessiz filmi Aelita, Mars Kraliçesi ile başlıyor.
Rus sineması, seksen
yılı aşkın süredir bilimkurgu, folklorik fantezi ve absürdist mizahı kapsayan
yaratıcı bir yönetmenlik geleneğine sahip birçok eğlenceli filme imza atıyor. Pavel Klushantsev’in Sovyet bilimkurgusunun meşhur ismi Aleksandr
Kazantsev’in bir romanından esinlendiği Fırtına
Gezegeni’yle devam eden “Çarlardan Yıldızlara: Fantastik Rus
Sineması”nda Rusya’nın en çok sevilen filmlerinden biri olan Amfibi İnsan da yer alıyor. Rus
sineması denince akla ilk gelen isimlerden Andrei Tarkovsky’in bugüne kadar
yapılmış en derin ve etkili kült filmlerinden biri olan Solaris ve çok sevilen bir diğer eseri İz Sürücü de Pera Film’in
yeni programındaki filmler arasında bulunuyor. Yönetmen Richard Viktorov’un, uzay
gemisi Puşkin’in derin uzayda, cesetlerle dolu terk edilmiş bir gemi bulmasıyla başlayan
öyküsünü konu alan Zor Yollarla
Yıldızlara; Karen Shakhnazarov tarafından beyazperdeye
kazandırılan ve Perestroyka döneminin en önemli filmlerinden biri olan Sıfır Kenti ile Alexei ve Fedorchenko’nun aya ilk ayak basan
kişilerin Neil Armstrong ve Buzz Aldrin olmadığını anlatan sarsıcı film Aya İlk Basan da Pera Film’in “Çarlardan Yıldızlara:
Fantastik Rus Sineması” seçkisi arasında izlenebilir.
Çarlardan Yıldızlara
Fantastik Rus Sineması
FİLMLER
Aelita, Mars Kraliçesi
Aelita,
Queen of Mars
Yönetmen / Jakov Protazanov
Oyuncular / Yuliya Solntseva, Igor Ilyinsky, Nikolai Tsereteli
Sovyetler Birliği / 1924, 120’, siyah-beyaz / sessiz
Gezegenler arası seyahat
üzerinden ana olay örgüsünü kurgulayan ilk uzun metrajlı film Aelita, A. N. Tolstoy'un romanından
uyarlandı. Zeki bir mühendis ve huysuz bir asker Kırmızı Gezegen’e yaptıkları
yolculukta, orada insana benzeyen uysal canlıların yaşadığını ve gezegenin
güzel Aelita’nın demir yumruğuyla yönetildiğini görürler. Bunun sonrasında ise
olağanüstü bir kargaşa ortaya çıkar: Kahramanlarımız eve dönmeyi
başarabilecekler midir? Filmin benzersiz set tasarımı Sovyet Konstrüktivizminin
en canlı ve yaratıcı halini yansıtır.
Fırtına Gezegeni
Planet
of Storms
Yönetmen / Pavel Klushantsev
Oyuncular / Vladimir Yemelyanov, Georgi Zhzhyonov, Gennadi Vernov
Sovyetler Birliği / 1961, 83’, renkli
Rusça; Türkçe altyazıyla
Sıkıcı bir kaynağı –Sovyet
bilimkurgusunun meşhur ismi Aleksandr Kazantsev’in bir romanını - temel alan
yönetmen Klushantsev Sovyet parti siyasetini yansıtan diyaloglara mükemmel
efektlerle güç katıyor. Kozmonotlar Venüs’e varmaları sonrası azgın volkanlar
ve çeşit çeşit tarih öncesi yaratıkla (en akılda kalanı gıdaklayan ve hızlı
hareket eden bir pterodaktil) karşılaşırlar.
Öte yandan, filmin yapımcıları bu filme yarı giyinik mağara kadınlarını
eklemeyi unutmuşlardır. Bu ihmal, Tarih
Öncesi Kadınların Gezegenine Yolculuk (Voyage
to the Planet of Prehistoric Woman) (1968) adlı filmde hemen
düzeltilmiştir: bunun sorumlusu gelecek vaat eden Peter Bogdanovich olacaktır.
Amfibi İnsan
The
Amphibian Man
Yönetmen / G. Kazansky, V. Chebotaryov
Oyuncular / Vladimir Korenev, Anastasiya
Vertinskaya, Mikhail Kozakov
Sovyetler Birliği / Soviet Union, 1961, 95’, renkli
Rusça; Türkçe altyazıyla
Bu film Rusya’nın en çok sevilen
filmlerinden biridir (1962 yılında filme 62 milyon bilet satılmıştır ki bu
bugünün Amerika’sında 520.000.000 dolarlık bir gişe gelirine denk gelir).
Yakışıklı ve solungaçlı bir mutantın bu görece abartılı hikayesi tuhaf bir
şekilde tasarlanmış bir sahil kıyısındaki kasabada inci avcıları,
dolandırıcılar ve eski denizcilerin arasında geçiyor. 50’li yılların sonu 60’lı
yılların başında çıkan Buzların Çözülüşü
kitabının belki de en iyi ürünü sayılabilecek Amfibi İnsan gerçeküstü bir biçimde, Latin şarkı ve dans sahneleri, yüzünü siyaha boyamış Rus
yıldızları ile dolup taşıyor: Gerçek olduğuna inanmak için görülmesi gerekiyor.
Solaris
Yönetmen / Andrei Tarkovsky
Oyuncular / Natalya Bondarchuk, Donatas Banionis, Jüri Järvet
Sovyetler Birliği / 1972, 169’, renkli, siyah-beyaz
Rusça; Türkçe altyazıyla
Şüphesiz bugüne kadar yapılmış en
derin ve etkili "janr" filmlerinden biri olan bu Tarkovsky başyapıtı
her adımda bilimkurgunun sınırlarını zorluyor. Yönetmen fütüristik manzaralar
yaratmakla çok ilgilenmiyor (filmin tek şehir sahnesi günümüz Tokyo’sunda çekilmiş)
ve karakterlerin çorak "ruh manzaralarına" odaklanıyor. Filmin
Hollywood’da son dönemde yapılmış ve hakkını veren yeniden çekiminde eksik olan
hazlar ise filmin finalinde aynalı odanın yarattığı duygusal ikilemler ve
Eduard Artemiev'in hayranlık uyandıran (ve basit synthesizerlarla çalınan)
bestesi.
İz Sürücü
Stalker
Yönetmen / Andrei Tarkovsky
Oyuncular / Alisa Freyndlikh, Aleksandr Kaydanovskiy, Anatoliy Solonitsyn
Sovyetler Birliği / 1979, 163’, renkli , siyah-beyaz
Rusça; Türkçe altyazıyla
Solaris her ne kadar Tarkovsky’nin fantastik olanla uğraşının zirvesi olarak kabul
edilse de, İz Sürücü filminin da
birçok savunucusu vardır. Tartışmaya açık şekilde Tarkovsky’nin en erişilebilir
filmlerinden biri sayılan bu felsefi masal Sovyet bilimkurgu yazarları Arkady
ve Boris Strugatsky’nin romanının ana hatlarını izliyor. Gizemli bir Bölgede
dilekleri gerçek kılan bir oda olduğu söylenmektedir. İz Sürücü bir ücret karşılığı sizi askeri kontrol noktaları ve daha
bilinmeyen tehlikeleri atlatarak oraya götürecektir. Bu az ve öz filmin
izlerini açık şekilde 28 Gün Sonra (28
Days Later) gibi popüler apokaliptik
filmlerde görmek mümkündür.
Zor Yollarla, Yıldızlara
To the
Stars by Hard Ways
Yönetmen / Richard Viktorov
Oyuncular / Yelena Metyolkina, Vadim Ledogorov, Uldis Lieldidz
Sovyetler Birliği / 1981, 118’, renkli
Rusça; Türkçe altyazıyla
Daha önce hiçbir insanın
gitmediği yerlere cesurca giden yıldız gemisi Puşkin, derin uzayda insana
benzeyen canlıların çürüyen cesetleriyle dolu terk edilmiş bir gemi bulur.
Fakat, mürettebatın bir üyesi hala hayattadır. Niya adlı gynoid (kadınsı canlı) artık
ciddi bir çevre kirliliğine maruz kalan gezegeni Dessa’yı doğal güzelliğine
kavuşturmak için dünyalıların yardımını ister. Özellikle ilk gençlik çağındaki
kitle için çekilen ve bundan da utanmayan bu taşkın uzay macerası biyonik
kadınlar, kozmik paralı askerler ve hiçbir zaman "Dikkat, Will
Robinson" demeyecek, takım elbise içindeki en can sıkıcı robotu perdeye
taşıyor. Bu film, SSCB’nin çöküşünden sonra Rus hipster’ları arasında
kaçınılmaz olarak kült haline geldi. 2001 yılında, yönetmenin oğlunun gözetimi
altında restore edildi ve neredeyse yok olmaktan kurtuldu.
Sıfır Kenti
Zero
City
Yönetmen / Karen Shakhnazarov
Oyuncular /Leonid Filatov, Oleg Basilashvili, Vladimir Menshov
Sovyetler Birliği / 1988, 103’, renkli
Rusça; Türkçe altyazıyla
Perestroyka döneminin en önemli
filmlerinden biri olan Sıfır Kenti,
bölgede imal edilmiş bir havalandırma parçasının boyutunu değiştirmesi için
elinde talimatlarla birlikte küçük bir kasabaya gelen Moskovalı mühendis
Varakin’in hikayesini anlatıyor. Varakin, şirketin ofisine geldiğinde çıplak
bir sekreter tarafından karşılanır. Sonrasında kendini öğle yemeği yerken
bulur. Yemekte gelen tatlı Valakin’in kafasına çok benzemektedir ve az sonra
kendini kafasından vuracak bir şef tarafından pişirilmiştir. Ağır bir geçmiş ve
belirsiz bir geleceğin hem bir masala hem de absürdizmin daha modern
biçimlerine dayanan imgelerini sunan bu oldukça komik ve dokunaklı Shakhnazarov
filmi gerçek anlamda tarihsel bir mihenk taşı.
Aya İlk Ayak Basan
First
On the Moon
Yönetmen / Alexsey Fedorchenko
Oyuncular / Aleksey Anisimov, Viktoriya Ilyinskaya, Viktor Kotov
Rusya / 2005, 76’, renkli , siyah-beyaz
Rusça; Türkçe altyazıyla
Aya ilk ayak basanın Neil
Armstrong ve Buzz Aldrin olduğunu mu düşünüyordunuz? O zaman tekrar düşünün,
çünkü Alexei Fedorchenko’nun sarsıcı ilk filminin ortaya çıkardığı üzere Sovyet
kozmopilot Ivan Kharlamov 1938 yılında oraya gidip gelmiş, sonrasında bu
deneysel ve çokça gizli uçağını Şili’ye götürmüş, buradan da Çin ve Moğolistan
üzerinden, sonunda Rusya’ya varacak şekilde Pasifik’te zorlu bir yolculuğa
çıkmıştı. Aya İlk Ayak Basan, özgür
ütopya ruhunun - insanın mahareti ve
hayal gününün sınırsız ihtimallerine dair anlayışın - dokunaklı bir ifadesi. Bu
anlayış, acı gerçekliği ortaya çıkmadan önce çoğu insanın Sovyetlerin yaptığı
deneylere bakışını oluşturuyordu.
Hiç yorum yok
Yorum Gönder